Machinerichtlijn

De Machinerichtlijn beschrijft uniforme eisen aan de veiligheid en gezondheid bij de interactie tussen mens en machine en vervangt zo de vele nationale regelingen ten aanzien van de machineveiligheid. De Machinerichtlijn 2006/42/EG is sinds 29 december 2009 van kracht.
De praktijkgerichte "Gids voor de toepassing van de Machinerichtlijn 2006/42/EG" is bedoeld om de tekst van deze richtlijn te interpreteren. In dit document wordt onder andere naar de technische documentatie en de rol van de risicobeoordeling verwezen. De Europese Commissie heeft in 2017 een nieuwe versie gepubliceerd. De gids kan op de website van de Europese Commissie worden gedownload.

In de zin van de richtlijn is een machine o.a. een geheel van met elkaar verbonden onderdelen of inrichtingen waarvan er ten minste één beweeglijk is en die voor een bepaalde toepassing zijn samengevoegd (zie artikel 2 van de Machinerichtlijn).

Officiële titel van de Machinerichtlijn: Richtlijn 2006/42/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 mei 2006 betreffende machines en tot wijziging van Richtlijn 95/16/EG (herschikking)

Tot machines in de zin van de Machinerichtlijn behoren eveneens:

• geheel van machines of complexe installaties
• veiligheidscomponenten
• vervangbare uitrustingen waarmee de basisfuncties van een machine kunnen worden gewijzigd

Als aanvulling op bovenstaande machines bestaat er een uitzonderingenlijst met machines die per definitie onder het toepassingsgebied zouden vallen, maar waarvoor doorgaans andere rechtsvoorschriften gelden.

Geplande herziening van de Machinerichtlijn

De Machinerichtlijn 2006/42/EG is in Europa de centrale rechtsgrondslag voor elk bedrijf dat machines ontwerpt, bouwt of verkoopt. Maar ook machines die in de Europese rechtsruimte worden geïmporteerd, moeten aan de eisen van de Machinerichtlijn voldoen. De momenteel geldende Machinerichtlijn 2006/42/EG werd in 2006 gepubliceerd en moet sinds 29 december 2009 verplicht worden toegepast.
De Europese Commissie controleert de voorschriften en richtlijnen regelmatig om aanpassingen aan nieuwe eisen en ontwikkelingen te garanderen. Een dergelijk controleproces is ook bij de Machinerichtlijn uitgevoerd. In 2016 hield de Europese Commissie een openbare raadpleging over de Machinerichtlijn bij de gebruikers ervan. De resultaten hiervan leidden vervolgens tot een effectbeoordeling van de vernieuwing van deze richtlijn. Hierna had het publiek de mogelijkheid om feedback te geven en oplossingen voor te stellen.
De conclusie was dat de Machinerichtlijn over het algemeen relevant, effectief, efficiënt en samenhangend is en een meerwaarde voor de EU heeft. Er zijn echter specifieke verbeteringen en vereenvoudigingen noodzakelijk. Daarbij moet elke herziening van de Machinerichtlijn voor meer juridische duidelijkheid, vereenvoudiging en aanpassing aan de technische vooruitgang zorgen. Bij de momenteel geldende Machinerichtlijn 2006/42/EG werden in de officiële verklaring de volgende punten van kritiek geuit:

• Gebrekkige samenhang met het ruimere EU-kader (nieuwe aanpak / new approach) en problemen bij de handhaving.
• Gebrek aan juridische duidelijkheid ten aanzien van het toepassingsgebied en de definities. De ervaring bij de uitvoering van de richtlijn duidt op enige juridische onduidelijkheid in enkele van haar bepalingen.
• Uitdagingen van de technische vooruitgang bij de digitalisering, bijvoorbeeld door kunstmatige intelligentie en IIoT (Industrial Internet of Things).

De Europese Commissie heeft een officieel "spoorboekje" voor de herziening van de Machinerichtlijn gepubliceerd. Dit spoorboekje kan op de website van de EU worden bekeken.
In de verdere planning is niet-bindend vastgelegd dat de Europese Commissie ongeveer medio 2021 een voorstel voor een nieuwe Machinerichtlijn indient. Als men grofweg van één jaar advies en van een overgangstermijn van twee jaar uitgaat, zou de herziene Machinerichtlijn vanaf 2024 kunnen worden toegepast.

Gerelateerde normen:

• EN ISO 13849-1
• EN/IEC 62061

Meer informatie:

• Europese aspecten van de Machinerichtlijn
• Gids voor de toepassing van de Machinerichtlijn 2006/42/EG

Geharmoniseerde normen volgens Machinerichtlijn in één oogopslag

Behoud het overzicht in het oerwoud van normen! Op de poster over de "veiligheidsmaatregelen voor machines en installaties – belangrijke geharmoniseerde normen volgens Machinerichtlijn" worden de A-, B- en C-normen overzichtelijk weergegeven. Tegelijkertijd krijgt u ook een compact overzicht van onze veiligheidsrelevante producten.
Poster nu downloaden!

 

Pilz Nederland Industriële Automatisering
Havenweg 22
4131 NM Vianen
Nederland
Telefoon: +31 347 320477
E-mail: info@pilz.nl

Wetgeving en normen in Japan

Wereldwijde veiligheid voor machines en installaties

Volgens de Japanse wet inzake veiligheid en gezondheid op het werk moeten gevaarlijke machines of machines die worden gebruikt in een gevaarlijke omgeving zijn uitgerust met veiligheidsmaatregelen, die door het nationale ministerie zijn vastgelegd. Dit geldt bijvoorbeeld voor rubbermaalmachines, persen, lastbeveiligingsapparaten voor kranen, zaagmachines in de houtbewerking of elektrische onderdelen in explosiegevaarlijke omgevingen. Bij sommige machines is een vergunning van het nationale ministerie vereist voordat deze mogen worden vervaardigd of gebruikt. Ketels, kranen, drukhouders en takels vallen in deze categorie.

Eisen aan de gebruiksveiligheid

De verordening inzake gebruiksveiligheid vereist als “best effort” dat machinefabrikanteninformatie over risico's met betrekking tot het gebruik van de machine beschikbaar stellen en elke werkgever/machinegebruiker een risicobeoordeling uitvoert.

Wetgeving en normen in Groot-Brittannië

Wereldwijde veiligheid voor machines en installaties: bijzondere bepalingen in Groot-Brittannië.

In Groot-Brittannië geldt een bijzondere richtlijn voor het gebruik van arbeidsmiddelen: Provision and Use of Work Equipment Regulations (PUWER)

Dit voorschrift omvat bepalingen voor alle arbeidsmiddelen die werknemers gebruiken - van een hamer tot mechanische persen en motorvoertuigen. Het “gebruik” van arbeidsmiddelen omvat tevens onderhoud, reiniging, vervoer of ingebruikname van de arbeidsmiddelen.

PUWER bepaalt niet alleen dat er geschikte arbeidsmiddelen beschikbaar moeten worden gesteld en dat deze correct moeten worden onderhouden, maar ook dat risico's die het gebruik van de arbeidsmiddelen met zich meebrengt, van te voren moeten worden voorkomen.
 

Hoe hangen wetten, richtlijnen en normen in Europa met elkaar samen?

Wat u moet weten over de specificaties binnen de Europese Unie voor de machinebouw.

Binnen de Europese Unie (EU) zijn wetten, regels en bepalingen voor de machinebouw steeds meer geharmoniseerd. Zo heeft niet meer elk land zijn eigen specificaties maar is er in Europa steeds meer sprake van uniforme regelingen.

Wetenswaardige verbanden

Eerst formuleert de EU via richtlijnen algemene beschermingsdoelen. Deze beschermingsdoelen moeten nader worden gespecificeerd. De concrete regeling verloopt via normen.

Normaal gesproken stelt de EU richtlijnen op voor speciale onderwerpen. Deze treden pas in werking in samenhang met de overeenkomsten van de afzonderlijke landen binnen de EU, die deze richtlijnen vertalen naar nationale wetgeving. In de praktijk hebben documenten die binnen de EU bijna onschuldig richtlijnen worden genoemd de status van wetten.

Wanneer hebben normen een juridische relevantie?

Normen hebben op zichzelf nog geen directe juridische relevantie. Normen worden pas juridisch relevant nadat ze zijn gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU of via nationale wet- en regelgeving waarin deze normen worden vermeld. Door middel van zo'n publicatie kan een norm het zogeheten rechtsvermoeden doen ontstaan. Dit betekent dat een fabrikant ervan uit mag gaan dat er aan de eisen in de betreffende richtlijn wordt tegemoetgekomen zodra er wordt voldaan aan de specificaties van de norm. Formeel spreekt men in dat geval van omkering van de bewijslast. Als een fabrikant een geharmoniseerde norm toepast, dan moet bij twijfel worden aangetoond dat de fabrikant in strijd met die norm handelt.

Normen zijn niet geharmoniseerd wanneer ze niet in het Publicatieblad zijn gepubliceerd. Daarvoor geldt het rechtsvermoeden dus niet.

Als er nog geen normen bestaan - dit is met name het geval in innovatieve sectoren - dan moet een fabrikant kunnen aantonen dat hij de nodige zorgvuldigheid heeft betracht en voldoet aan de beschermingsdoelen van de betreffende richtlijnen.

Meer informatie

Safety Tools met betrekking tot normen

Diensten op het gebied van machineveiligheid

Nieuwe uitgave van het veiligheidscompendium

Het vakboek over normen voor functionele veiligheid kan nu gratis worden gedownload in het Engels en Duits.

Het Pilz veiligheidscompendium is het standaardwerk voor de omgang met normen voor functionele veiligheid. Hierin worden fundamentele verbanden begrijpelijk en praktijkgericht uitgelegd en actuele marktontwikkelingen gedetailleerd beschreven. Sinds 2008 wordt het veiligheidscompendium continu herzien en uitgebreid door een schrijversteam bestaande uit experts van Pilz en door andere gerenommeerde instellingen.

Procesrisico's herkennen en uitschakelen

Pilz garandeert dat uw machines conform ATEX, IECEx en andere internationale normen zijn.

Fabrikanten en exploitanten van machines kiezen in het kader van machineveiligheid bij het implementeren van maatregelen voor risicoreductie voor vast gedefinieerde stappen. Hierdoor kunnen fabrikanten de certificering van de conformiteit met de Machinerichtlijn en andere normen verkrijgen.

Toepassing van de normen EN 62061 en EN ISO 13849-1

Download nu de geactualiseerde brochure “Veiligheid van machines“ van het ZVEI.

 

Bent u machinefabrikant, systeemintegrator of bouwt u machines om? Het ZVEI (Zentralverband der Elektrotechnischen Industrie, Duitsland) heeft in de brochure "Veiligheid van machines" voor u op een rijtje gezet waar u voortaan rekening mee moet houden bij de functionele veiligheid. De geactualiseerde versie kan nu in de talen Duits, Engels, Spaans, Frans en Italiaans gedownload worden en heeft internationale relevantie.

Toelichtingen bij de toepassing van de normen EN 62061 en EN ISO 13849-1
In de 19 pagina's tellende brochure wordt beschreven hoe de normen EN 62061 en EN ISO 13849-1 dienen te worden toegepast en hoe er met de overgang van EN 954-1 naar EN ISO 13849 en EN 62061 dient te worden omgegaan. Het doel van deze leidraad is om machinefabrikanten een compacte, objectieve en vooral neutrale informatiebron over de inhoud, noodzaak en omgang met de veranderde normen te bieden.

Uitgegeven door het ZVEI (Zentralverband der Elektrotechnischen Industrie)
De brochure wordt door het Duitse ZVEI uitgegeven. Pilz is al jarenlang lid van deze vereniging en werkt actief mee in veel werkgroepen ervan. De werkgroep TaSI (technische commissie veiligheidssystemen in de automatisering) is verantwoordelijk voor de inhoud. Pilz levert de voorzitter van deze werkgroep.

Meer informatie:
De brochure "Veiligheid van machines" van het ZVEI downloaden (PDF)(toelichtingen bij de toepassing van de normen EN 62061 en EN ISO 13849-1 editie II)

Nieuwe scholing op het gebied van machineveiligheid met TÜV-certificaat

Informatie over het internationale trainingsprogramma CMSE® - Certified Machinery Safety Expert nu op www.cmse.com

 

Samen met TÜV Nord biedt Pilz vanaf 2013 wereldwijd op verschillende locaties het trainingsprogramma CMSE® - Certified Machinery Safety Expert aan. CMSE® is een onafhankelijk internationaal gecertificeerde bijscholing die een volledig overzicht van machineveiligheid biedt. Met de cursus dekt Pilz de behoefte aan bijscholing over het thema uitvoerbare, intelligente veiligheidsstrategieën.

CMSE® - Certified Machinery Safety Expert in vier dagen
Tijdens de vierdaagse cursus leidt Pilz de deelnemers op tot gekwalificeerde experts op het gebied van machineveiligheid. Tot de leermodules behoren behalve de toepassing van actuele normen ook de concrete handelwijze bij risicobeoordeling en arbeidsbescherming alsmede de gedetailleerde presentatie van actuele veiligheidstechniek en de toepassing van functionele veiligheid voor besturingen.

Gecertificeerd door TÜV NORD
De CMSE®-training tot expert op het gebied van machineveiligheid is TÜV-gecertificeerd. Elke deelnemer die de training succesvol afrondt en slaagt voor het examen krijgt een TÜV-certificaat. De cursus is in eerste instantie bedoeld voor constructeurs, project-, veiligheids- en ontwikkelingsingenieurs op het gebied van automatiseringstechniek, onderhoudspersoneel en handelsingenieurs.

Meer informatie:
Informeer uzelf nu online op de nieuwe CMSE® - website over het gedetailleerde trainingsprogramma en de locaties waar u CMSE® kunt bezoeken.

EN/IEC 62061 of EN ISO 13849-1?

Wordt er gesproken over machineveiligheid en functionele veiligheid, dan komen de normen EN7IEC 62061 en EN 13849-1 in beeld.

 

Kan met functionele veiligheid machineveiligheid worden bereikt?
Veel discussies gaan tegenwoordig over het gebruik van EN/IEC 62061 en EN ISO 13849-1. Bij deze discussies gaat het om de vraag welke van deze normen de "betere handelwijze" is. Wat hierbij vaak over het hoofd wordt gezien, is het feit dat beide normen complementair zijn en ingenieurs in staat stellen diverse handelwijzen te volgen bij de ontwikkeling van veiligheidsoplossingen.

Belangrijkste verschillen en voorbeelden
Een van de belangrijkste verschillen tussen beide normen is dat EN/IEC 62061 hoofdzakelijk is gericht op elektronische en elektrische veiligheidssystemen. Aan de hand van voorbeelden kan worden aangetoond dat kennis van beide normen belangrijk is.

• Voor pneumatische, hydraulische & mechanische systemen of deelsystemen wordt EN ISO 13849-1 aanbevolen.
• Alle machinenormen (EC-normen) verwijzen naar EN ISO 13849-1

De hierboven beschreven voorbeelden tonen aan waarom het noodzakelijk is een goede basiskennis te hebben van beide normen. Momenteel wordt in de industrie EN ISO 13849-1 vaker gebruikt als standaardnorm en EN/IEC 62061 wordt daar toegepast waar EN 13849-1 ontoereikend blijkt.

Beide normen vereisen machineveiligheid
EN ISO 13849-1 schijnt in het bijzonder te worden toegepast door eindgebruikers bij het aanpassen resp. ombouwen van inrichtingen. OEM's passen frequenter EN/IEC 62061 toe. Vanwege de historie en ontwikkeling van beide normen zullen de kenners van EN 954-1 zich waarschijnlijk eerder beroepen op ISO 13849-1, terwijl de kenners van IEC 61508 eerder zullen vertrouwen op IEC 62061. Om machineveiligheid op de meest geschikte en vaak meest voordelige wijze te bereiken, is kennis van beide normen noodzakelijk.

Uw project in veilige handen
Neem contact met ons op. Wij bieden u ondersteuning gedurende de complete levenscyclus van de machine, van de risicobeoordeling tot aan de CE-markering en grijpen hierbij terug op al onze kennis en ervaringen op het gebied van normen.

Meer informatie:
Machineveiligheid

Actualisering van EN 1034-1 voor machines waarmee cellulose-, hout- en papiervezels worden gewonnen

De papier- en celluloseproductie, waar zowel de hout-, cellulose- als papierverwerking onder vallen, is, afhankelijk van het gebruik en het type machines, zeer gevaarlijk en risicovol. Het snijden van het papier, het hoge toerental en de enorme afmetingen van de machines brengen risico's met zich mee die een regelrechte uitdaging vormen voor de machineveiligheid.

EN 1034-1 is een belangrijke C-norm voor machines voor papierfabricage en -afwerking. Deze norm biedt machinefabrikanten en exploitanten duidelijkheid over aan welke eisen moet zijn voldaan om met de Europese richtlijnen in overeenstemming te zijn. Deze norm is onlangs gewijzigd om te worden aangepast aan de "nieuwe Machinerichtlijn" 2006/42/EC. De norm geldt voor "machines waarmee cellulose-, hout- en papiervezels worden gewonnen en voorbereid en tot papier, karton, tissue of vezelplaten worden samengevoegd en afgewerkt". Ingenieurs kunnen de hierin beschreven eisen gebruiken als inspiratiebron voor de veiligheid van machines, ongeacht of deze machines bestemd zijn voor de Europese markt of voor een andere markt

In het kader van de actualisering door de nieuwe Machinerichtlijn heeft deze norm betrekking op nieuwe technologieën en normen in verband met onderdelen van besturingssystemen met een veiligheidsfunctie. De herziene norm verwijst nu ook naar EN ISO 13849 -1: 2008 en EN IEC 62061. Interessant is dat hierin een tabel beschikbaar wordt gesteld die SIL volgens EN IEC 62061 alsmede PL volgens EN ISO 13849 met de categorieën conform EN 954-1 voor deze reeks normen in verband brengt. Deze dient als hulpmiddel voor degenen die meer vertrouwd zijn met EN 954-1.

In de geactualiseerde norm wordt in het bijzonder uiteengezet dat de opstart-waarschuwingsinrichting alsmede de besturing van scheidende afschermingen ten minste moeten voldoen aan Safety Integrity Level "SIL 1" van EN 62061 resp. Performance Level "PL c" van EN ISO 13849. Daar waar veelvuldige toegang noodzakelijk is, is zelfs SIL 2 resp. PL d vereist. Onafhankelijk wordt er expliciet op gewezen dat middels een risicobeoordeling kan worden aangetoond of er een hogere beveiligingsgraad vereist is.